Buiten bij onweer: wat nu?
Acht plekken, wat je doet, en eerste hulp als iemand geraakt is.
Buiten bij onweer: wat nu?
Acht plekken waar je verrast kunt worden door onweer, met wat je wel en niet doet, en waarom. En als iemand door de bliksem is getroffen: de stappen van eerste hulp in de goede volgorde.
Een stenen gebouw, of een auto met een dicht metalen dak.
Niet veiligEen tent, een open overkapping, een bushokje, een parasol, onder een boom, in het water, op een open veld.
Waarom is schuilen onder een losse boom zo gevaarlijk?
- Waarom? Bliksem zoekt de kortste weg van de wolk naar de grond, en slaat vaak in het hoogste punt in de buurt: een losse boom.
- Waarom? De stroom loopt door de boom omlaag. Maar hout geleidt slecht; een mens, met veel zout water in zijn lichaam, geleidt beter.
- Waarom? Sta je vlak naast de stam, dan springt de stroom via de lucht over naar jou: een zijslag. Een deel loopt ook door de grond naar je toe.
- Waarom? Daarom: nooit onder een losse boom. In het bos weg van de hoogste bomen, en buiten liever laag en ver van alles wat hoog is.
Waarom hurken met je voeten tegen elkaar, en niet plat liggen?
- Waarom? Slaat de bliksem in de buurt in, dan loopt de stroom door de grond weg, en waaiert uit. Vlak bij de inslag is de spanning in de grond hoog, verder weg lager.
- Waarom? Staan je voeten ver uit elkaar, of lig je plat over een lange lengte, dan zit er een groot spanningsverschil tussen de twee kanten van je lichaam. De stroom loopt dan door je heen.
- Waarom? Hurk je met je voeten tegen elkaar, dan raak je de grond op één plekje: het verschil is klein. Laag zijn maakt je ook geen hoogste punt.
- Waarom? Maar hurken is een noodgreep, geen veilige plek. Veilig ben je alleen in een gebouw of een auto met een dicht metalen dak.
Waarom ben je in een auto veilig?
- Waarom? Een auto met een metalen dak is een metalen kooi om je heen.
- Waarom? Slaat de bliksem in, dan loopt de stroom het makkelijkst over het metaal aan de buitenkant, en via de onderkant en de natte weg naar de grond.
- Waarom? Binnen in die kooi blijft het zo goed als stroomloos: dat heet een kooi van Faraday. Het komt dus door het metaal, niet door de rubberen banden.
- Waarom? Daarom: ramen dicht, en niets van metaal aanraken dat met de buitenkant verbonden is. Een cabrio of een auto van kunststof doet dit niet.
Iemand is door de bliksem getroffen. Klik de stappen aan in de goede volgorde.
Leer reanimeren en een AED gebruiken bij een erkende cursus (bijvoorbeeld van de Hartstichting, het Rode Kruis of de EHBO-vereniging). Deze les vervangt geen cursus.