De weg zelf: water, stroomdraden en verkeer
Turn around, don't drown, gevallen draden, blind rijden en vermoeidheid.
De weg zelf: water, stroomdraden en verkeer
Wat chasers het vaakst in gevaar brengt, is niet de bui zelf maar de weg. Zie wanneer water een mens, een auto en een SUV meeneemt, oefen wat je doet bij een gevallen stroomdraad, reken uit hoe ver je blind rijdt als je op je telefoon kijkt, en herken vermoeidheid.
Getallen: Amerikaanse weerdienst (NWS), voor snel stromend water. Het zijn vuistregels: ook minder kan al gevaarlijk zijn. Bij ons komen plotselinge overstromingen minder vaak voor, maar ondergelopen tunnels, onderdoorgangen en wegen langs beken wel.
Waarom kan 30 cm water een auto van 1500 kilo meenemen?
- Waarom? Een auto is van onderen een dichte bak, een beetje zoals een bootje.
-
Waarom?
Alles wat in water staat, wordt omhoog geduwd met het gewicht van het water dat het opzij duwt: de wet van Archimedes.
Basis: Wat in water staat, wordt omhoog geduwd
Duw een lege fles onder water: hij wil omhoog. Water duwt alles wat erin staat omhoog, met precies het gewicht van het water dat het opzij duwt (de wet van Archimedes). Een schip van staal blijft zo drijven: het duwt heel veel water opzij. Een auto met een dichte bodem doet hetzelfde.
- Waarom? Een auto heeft een bodem van zo'n 8 m². Staat hij 30 cm diep, dan duwt hij zo'n 8 × 0,3 = 2,4 m³ water opzij: 2400 kilo. Dat is meer dan de auto weegt.
-
Waarom?
De auto wordt dus lichter op zijn banden, tot ze bijna geen grip meer hebben. Stromend water duwt hem dan opzij, en hoe harder het stroomt, hoe harder het duwt.
Basis: Twee keer zo hard waaien = vier keer zo hard duwen
Wind is bewegende lucht, en bewegende lucht heeft vaart. Waait het twee keer zo hard, dan botsen er per seconde twee keer zo veel luchtdeeltjes tegen een boom, en elk deeltje botst ook nog twee keer zo hard. Samen: vier keer zo veel duw. En hoe groter het oppervlak (een zeil, een boom vol blad), hoe meer deeltjes er botsen. Voel het zelf: steek je hand uit het autoraam bij 50 en bij 100 km/u.
- Waarom? Daarom: keer om. En je ziet niet of de weg onder het water nog ligt, of dat hij is weggeslagen.
- Houd ruim afstand, ook van plassen en hekken waar de draad aan raakt.
- Bel 112 en zeg dat er een stroomdraad ligt.
- Draad op je auto: blijf zitten. Alleen bij brand: met beide voeten tegelijk wegspringen en wegschuifelen.
- Na een derecho of storm: rij langzaam, 's nachts helemaal. Draden en takken zie je in het donker pas laat.
Waarom moet je bij een draad op de grond kleine pasjes maken, met je voeten tegen elkaar?
- Waarom? Stroom loopt alleen als er een spanningsverschil is: van een plek met hoge spanning naar een plek met lage spanning, zoals water van hoog naar laag stroomt.
- Waarom? Raakt een draad de grond, dan loopt de stroom de grond in en waaiert uit. Vlak bij de draad is de spanning in de grond hoog, verder weg steeds lager.
- Waarom? Sta je met je voeten ver uit elkaar, dan staat de ene voet op een hogere spanning dan de andere. De stroom kiest de kortste weg: via je ene been omhoog en je andere been weer omlaag. Dat heet stapspanning.
- Waarom? Met je voeten tegen elkaar is het verschil bijna nul, dus loopt er (bijna) geen stroom door je heen. Daarom: schuifelen, of met beide voeten tegelijk springen.
Waarom is even op je telefoon kijken zo gevaarlijk?
- Waarom? Een auto rijdt gewoon door terwijl jij wegkijkt: 100 km/u is 100.000 meter in 3600 seconden, bijna 28 meter per seconde.
- Waarom? Kijk je 3 seconden naar je scherm, dan rijd je dus zo'n 80 meter zonder te zien wat er voor je gebeurt.
- Waarom? Als je weer opkijkt, heb je nog een reactietijd van ongeveer een seconde voordat je remt, en dan nog een remweg.
- Waarom? Daarom: de chauffeur rijdt, de bijrijder kijkt naar de radar. Alleen? Stop op een veilige plek om te kijken.