Interactief · Wolken herkennen

Wolkenatlas

Van vederwolk tot onweerswolk: welke wolk is dat, hoe herken je hem en wat zegt hij over het weer? Klik op een wolk.

Schematisch: echte wolken zijn veel groter en de hoogtes wisselen per dag. Klik op een wolk of kies hieronder.

Wolkenatlas

Welke wolk is dat?

Wolken worden ingedeeld naar hun hoogte: hoog (ijskristallen, wit en vezelig), middelhoog (alto-), laag, en wolken die van laag tot hoog groeien.

Klik op een wolk in de tekening voor hoe je hem herkent en wat hij over het weer zegt.

1. Vederwolk — Cirrus (Ci)

Dunne, witte draden en plukken, vaak met een haakje of staart. Ze bestaan uit ijskristallen en geven geen schaduw. Meestal mooi weer. Komen ze vanuit het westen steeds dichter binnen en gaan ze over in een sluier, dan kan er binnen een dag een front met regen aankomen.

2. Schapenwolkjes (hoog) — Cirrocumulus (Cc)

Heel kleine witte bolletjes of rimpels, zonder schaduwkant, in rijen of golven: de bekende "makreellucht". Op zich onschuldig. Vaak van korte duur en een teken van wat onrust hoog in de atmosfeer.

3. Sluierwolk — Cirrostratus (Cs)

Een dunne, melkwitte sluier over de hele lucht. De zon blijft zichtbaar en er staat vaak een kring omheen: een halo. Een klassieke voorbode van een warmtefront: regen binnen ongeveer 12 tot 24 uur.

4. Schapenwolken — Altocumulus (Ac)

Grotere witte of grijze bollen en plukken in velden of rijen, met een schaduwkant. Groter dan cirrocumulus: zo groot als je duim op armlengte. Meestal droog. Torentjes op de bollen (castellanus) op een warme zomerochtend kunnen wijzen op onweer later op de dag.

5. Middelhoge laagwolk — Altostratus (As)

Een grijze of blauwgrijze laag. De zon schijnt er zwak doorheen "als door matglas", zonder halo. Wordt de laag dikker en lager, dan gaat het meestal regenen: vaak het tweede stadium van een naderend warmtefront.

6. Regenwolk — Nimbostratus (Ns)

Een dikke, donkergrijze en egale laag zonder vorm, met een rafelige onderkant. De zon is niet meer te zien. Langdurige regen of sneeuw, uren achter elkaar. Typisch bij een warmtefront of een occlusie.

7. Stratocumulus — Stratocumulus (Sc)

Grijze en witte plukken of rollen in een laag, met openingen ertussen. De meest voorkomende wolk in Nederland. Meestal droog of een beetje motregen. Kan de hele dag blijven hangen, vooral in herfst en winter.

8. Laaghangende laag — Stratus (St)

Een egale grijze laag, laag boven de grond; soms raakt hij heuvels of hoge gebouwen. Eigenlijk opgetilde mist. Somber en vochtig, hooguit motregen. Lost vaak op als de zon er genoeg kracht op krijgt.

9. Stapelwolk — Cumulus (Cu)

Losse witte wolken met een vlakke onderkant en een bloemkoolachtige bovenkant, ontstaan door opstijgende warme lucht. Kleine stapelwolken: mooi weer. Groeien ze snel uit tot hoge torens (congestus), dan kunnen er buien uit ontstaan.

10. Onweerswolk — Cumulonimbus (Cb)

Een enorme toren van de grond tot 10 à 12 km, bovenin uitwaaierend tot een plat aambeeld van ijs. Onweer, hoosbuien, hagel en windstoten; in het ergste geval een tornado.

11. Mammatus — Mammatus (mam)

Hangende bolle buidels aan de onderkant van een wolk, meestal onder het aambeeld van een onweersbui. Zelf onschuldig, maar een teken van een krachtige bui in de buurt. Vaak prachtig in de avondzon.

12. Lenswolk — Lenticularis (lent)

Gladde, lens- of schotelvormige wolken, soms als een stapel borden. Ze blijven op dezelfde plek hangen terwijl de wind er doorheen waait. Ontstaan in golven achter bergen of heuvels bij harde wind hogerop. In de Benelux zeldzaam, in de Ardennen en Eifel soms te zien.

13. Shelf cloud — Arcus (arc)

Een lage, wigvormige wolk aan de voorkant van een bui of buienlijn, vaak gelaagd met een donkere onderkant. De koude uitstroom van de bui komt eraan: harde windstoten, daarna regen. Schuift op je af.

14. Wall cloud — Murus (mur)

Een plaatselijk verlaagd stuk wolkenbasis onder de updraft van een onweersbui, naast of achter de regen. Draait hij duidelijk en aanhoudend, dan kan er een tornado uit ontstaan.

Meer in wolken herkennen

HerkennenShelf cloud, rolwolk of wall cloud?Drie wolken die vaak verward worden.± 15 min · Niveau 1 · Spotter

Kijk en raadEcht of nep? Wall cloud, scud en meerBewegende wolkscènes: draait het, of rafelt het?± 10 min · Niveau 1 · Spotter