Hoe een bui werkt
Van stapelwolk tot onweersbui, en waarom hij weer uitdooft.
De levensloop van een onweersbui
Van stapelwolk tot uiteenvallende bui in vier stadia. Gebruik de schuifbalk of druk op afspelen.
Cumulusstadium
Warme, vochtige lucht stijgt op, koelt af en condenseert: er ontstaat een stapelwolk (cumulus). In dit stadium is er alleen een updraft. De wolk groeit, maar het regent nog niet.
Op de grond: Zonnig met mooie stapelwolken. Er is nog niets aan de hand.
Torenstadium
De updraft wordt sterker en de wolk groeit snel de hoogte in (cumulus congestus), tot ver boven het vriespuntniveau. Daar ontstaan ijskristallen, hagelkorreltjes en onderkoelde druppels: het begin van neerslag én van de ladingsscheiding die later bliksem geeft.
Op de grond: Hoge, bloemkoolvormige wolkentorens met scherpe randen.
Volwassen stadium
De wolk bereikt de tropopauze en waaiert uit tot een aambeeld: een cumulonimbus. Neerslag valt uit en sleurt koude lucht mee naar beneden (de downdraft), naast de nog actieve updraft. Dit is het heftigste moment van de bui: onweer, zware regen, hagel en windstoten.
Op de grond: Plotseling harde, koude windstoten (het gust front), een temperatuurdaling van soms 10 graden, hevige regen, onweer en soms hagel.
Uiteenvallen
De koude uitstroom schuift onder de bui door en snijdt de toevoer van warme lucht af. Zonder updraft neemt de downdraft het over: de neerslag wordt lichter en de wolk valt uit elkaar. Het aambeeld blijft vaak nog lang zichtbaar, los van de rest.
Op de grond: Lichte regen en afkoeling, daarna klaart het op. De uitstroom kan elders wel weer nieuwe buien aanzetten.
Dit is een gewone, enkele bui. Bij een supercell liggen updraft en downdraft naast elkaar en zit de koude uitstroom de updraft niet in de weg; zo'n bui kan uren blijven bestaan.